محمد موسوى بجنوردى

72

علم اصول ( فارسى )

ملاك مقدمات مفوته است يا به ملاك حكم عقل و يا اينكه به ملاك حكم شرع اين تعلم لازم است و بايد قائل به تفصيل شد و گفت « در برخى از موارد به ملاك مقدمات مفوته واجب است و از مصاديق آن است و در بعض موارد نيز به ملاك حكم عقل » . ب . مطلب ديگر اين است كه وقتى ثابت شود كه تعلم به يكى از اين ملاكات واجب است ، بايد معلوم گردد اين وجوب چه نحو وجوبى است : آيا وجوب نفسى شرعى است يا وجوب غيرى ؟ آيا وجوب عقلى محض است يا وجوب ارشادى ؟ ج . و بالاخره بايد ديد كه آيا صرف ترك تعلم احكام شرعية و ترك آموختن قوانين موجب عقاب است يا در اين مورد نيز بايد قائل به تفصيل شد ؟ در بحث از ملاك وجوب تعلم احكام ، به مقدمات مفوته اشارت شد . بنابراين ، در اين گفتار ، مقدمات مفوته را هم بايد شناخت و دربارهء نحوهء وجوب اين مقدمات به بررسى پرداخت . در نتيجه ، مطلب ما به دو بحث تقسيم مىشود : 1 ) مقدمات مفوته و نحوهء وجوب آن ؛ 2 ) ملاكات وجوب تعلم احكام و قوانين و نحوهء اين وجوب و مسألهء استحقاق عقاب در صورت ترك تعلم احكام . 1 ) مقدمات مفوته و نحوهء وجوب آن مراد از مقدمات مفوته ، مقدمات وجود امر واجب است به حيثى كه اگر مكلف مقدمات وجودية را قبل از حدوث زمان واجب يا قبل از موجود شدن